Op de derde dinsdag in
september
leest de Koningin de Troonrede voor. Deze derde dinsdag in september
wordt al generaties lang Prinsjesdag genoemd.
Maar de naam prinsjesdag wordt al veel eerder gebruikt, namelijk als
voorganger van onze feestelijke 'koninginnedag'. De uitbundig gevierde
verjaardag van stadhouder Prins Willem V (8 maart) werd in die tijd
'prinsjesdag' genoemd. Dit was één van de
populairste feesten in ons land.
In de laatste
helft van de 18e eeuw werden juist op Prinsjesdag demonstraties voor
Oranje gehouden. Prinsjesdag werd daardoor steeds meer geassocieerd met
Oranjegezindheid. We denken dat om deze reden ooit de opening van de
Staten-Generaal Prinsjesdag genoemd is.
De
opening van de Staten-Generaal viel in de eerste helft van de
negentiende eeuw nog op de eerste maandag in november en later op de
derde maandag in oktober. In 1848 werd de opening van het zittingsjaar
van de Staten Generaal een maand vervroegd. Jarenlang viel Prinsjesdag
dus op de derde maandag in september.
Voor veel
parlementsleden was het echter problematisch om op een maandag op tijd
in Den Haag te zijn. Om te voorkomen dat velen op zondag moesten reizen
is in 1887 grondwettelijk vastgelegd dat de opening van het
parlementaire jaar plaatsvindt op de derde dinsdag in september.
In 1983 is de oorspronkelijke betekenis van Prinsjesdag
veranderd. In 1983 werd de zittingstermijn van de Staten-Generaal
namelijk gewijzigd van één naar vier jaar.
Onze huidige Prinsjesdag valt daarom niet langer samen met de officiele
opening van het parlementaire jaar.
Wel worden op
de derde dinsdag in september nog steeds de Troonrede uitgesproken en
de begroting aangeboden.
Het uitspraken van de
troonrede gebeurt traditiegetrouw in de Ridderzaal op het Binnenhof te
Den Haag.
Een andere traditie die is verbonden
met Prinsjesdag is de tocht met de Gouden Koets.
De gouden koets werd in 1898 door de Amsterdamse bevolking aangeboden
aan Koningin Wilhelmina ter gelegenheid van haar troonsbestijging.
Koningin Wilhelmina nam de Koets in ontvangst in 1901 bij haar
huwelijk. Sinds 1903 wordt de koets elk jaar op prinsjesdag gebruikt.
Op Prinsjesdag vertrekt de Koningin vanaf het Paleis
Noordeinde met haar gevolg per koets naar het Binnenhof. De route is in
1925 veranderd. Door vernieuwing van het plaveisel in 1925 kwam het
straatniveau hoger te liggen en werd de doorgang te laag. Daarom rijdt
de Gouden Koets sindsdien een andere route
.
De Gouden Koets
brengt de koningin van paleis Noordeinde naar het Binnenhof.
De troonrede wordt sinds 1904 in de Ridderzaal
uitgesproken.
Statistieken
1999: de
eerste 17 uur: 310.000 hits 15.000 unieke bezoekers.
